به گزارش ایران اكونومیست، اقتصاد ایران ازجمله اقتصادهای است كه سال ها تحت شدیدترین تحریم ها بوده و همین موضوع سبب شده است كه درآمدهای نفتی به شدت وابسته به این وضعیت تحریمی باشد و دولت ها نیز به جای بی اثر كردن تحریم ها، به دنبال رفع یا دور زدن تحریم ها بوده اند. همین موضوع نیز به پاشنه آشیل اقتصاد ایران تبدیل شده است.
با روی كار آمدن دولت سیزدهم صادرات نفت خام و میعانات گازی افزایش چشمگیری یافت، به گونه ای كه فروش نفت دو برابر شده است. روند افزایشی صادرات نفت ایران در حالی رقم خورد كه وزیر سابق نفت، در ماه پایانی فعالیت دولت دوازدهم در نامه ای كاهش رقم فروش نفت ایران را پیش بینی كرده بود.
اما این افزایش صادرات نفت و میعانات گازی، اتفاقی و ناشی از تحولات و التهابات بازار نفت رقم نخورد، بلكه وزارت نفت با تمركز بر بازارسازی نفت ایران به جای خرید و فروش، مسیرهای تازه ای برای فروش نفت ایران فراهم كرد، از نمونه بارز این موضوع می توان به گسترش همكاری های نفتی با كشورهای آمریكای لاتین اشاره كرد.
بازارسازی نفت ایران در این كشورها از طریق توسعه همكاری ها و صادرات خدمات فنی و مهندسی در ازای اخذ سهام صنایع پایین دست این كشورها بود كه سیاست اصلی اقتصادهای برتر دنیا را دنبال می كرد؛ به این نحو كه باید چیزی خرید تا بتوان چیزی را فروخت.
این سیاست تجاری با صادرات خدمات مهندسی و نفت در ازای سهام داری در صنایع پایین دست نفت كشورهای آمریكای جنوبی، به تعریف بازاری جدید برای نفت ایران اقدام كرده است كه علاوه بر سرمایه گذاری ارزهای نفتی كشور و صادرات خدمات فنی مهندسی، یك بازار تضمین شده فروش نفت را نیز برای ایران فراهم می آورد.
خنثی سازی تحریم ها با فروش تضمینی نفت در پالایشگاه های فراسرزمینی
رمضانعلی سنگدوینی عضو كمیسیون انرژی مجلس یازدهم در گفت وگو با ایران اكونومیست با اشاره به لزوم ایجاد ارتباطات دو و چندجانبه با كشورهای مختلف دنیا در زمینه انرژی و دیگر زمینه ها، اظهار كرد: آقای رئیسی، رئیس جمهوری تأكید دارند كه با كشورهای مختلف باید ارتباطات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و... برقرار كنیم و اولویت را هم كشورهای همسایه قرار داده اند.
وی افزود: در این راستا برنامه ریزی های خوبی صورت گرفته و در حال اجرا است. این روابط می تواند اتفاقات خوبی را در كشور به همراه داشته باشد. خوشبختانه در صنعت انرژی كشور از خدمات فنی و مهندسی و فنّاوری مطلوبی برخوردار هستیم و می توانیم در داخل كشور و حتی خارج از كشور از آن استفاده كنیم.
نماینده مردم گرگان و آق قلا ادامه داد: شاید همه ظرفیت های لازم ازجمله سرمایه گذاری اولیه بالا برای اینكه نفت را استخراج و در پالایشگاه ها تبدیل به فرآورده و ارزش افزوده كنیم، نداشته باشیم، اما با دانش و خدمات فنی و مهندسی كه در كشور داریم، می توانیم با سایر كشورهای ارتباط برقرار كنیم و از ظرفیت آن ها و خدمات خودمان بهره كافی را ببریم.
توانایی صادرات خدمات فنی و مهندسی را داریم
سنگدوینی یكی از راهكارهای مهم در زمینه خنثی سازی تحریم ها را بحث فروش تضمینی نفت در پالایشگاه های فراسرزمینی عنوان و تصریح كرد: با پیش فروش نفت به پالایشگاه های فراسرزمینی و استفاده از توانمندی های پالایشگاهی و فنی داخل، همه ظرفیت این پالایشگاه ها به كار گرفته می شود. در حقیقت ما سهامدار این پالایشگاه ها محسوب می شویم و می توانیم درآمد قطعی ارزی و غیرقابل تحریم داشته باشیم.
وی ادامه داد: در كنار پیش فروش نفت، توانایی این را داریم كه خدمات فنی و مهندسی را صادر كنیم و در سایر كشورها پالایشگاه ایجاد كنیم. در حقیقت ایران می تواند با استفاده از خدمات فنی و مهندسی و پیش فروش نفت، سهامدار پالایشگاه فراسرزمینی باشد و تحریم های ظالمانه نفت را بی اثر و خنثی كند.
عضو كمیسیون انرژی مجلس خاطرنشان كرد: اگر پالایشگاه در كشوری ایجاد كردیم، آن كشور یا نفت دارد و یا ندارد. اگر نفت ندارد، ما به او نفت خام می دهیم و اگر دارد ما از نفت و یا فرآورده آن استفاده می كنیم. همچنین در بعضی از مواقع پیش می آید كه در كشور، به یك اقلامی نیاز داریم و آن كشوری كه ما سهامدار پالایشگاهش هستیم، آن اقلام را دارد. با ارتباطاتی كه با آن كشور داریم، می توانیم رایزنی های مختلفی در این حوزه داشته باشیم.
سنگدوینی ابراز كرد: ارتباطات بین المللی مزایای خوبی برای كشور دارد. سایر كشورها هم به این موضوع رسیده اند و مدام در حال برقراری روابط بین المللی هستند، چرا كشور ما این راه را در پیش نگیرد؟؛ مقام معظم رهبری تأكید دارند كه با كشورهای همسایه ارتباطات تجاری، اقتصادی، فرهنگی و... داشته باشیم تا بتوانیم به راحتی ترانزیت كالا انجام دهیم. ما اكنون با كشور تركمنستان مجدداً ارتباطات تجاری، اقتصادی و انرژی داریم و ارتباط ریلی از طریق خراسان و همچنین گلستان برقرار كرده ایم. كشور ما شرایط و توانمندی روابط بین المللی را دارد، باید برنامه ریزی كرد و گام های بیشتری برداشته شود.
سود قرارداد ایران و ونزوئلا برای دو كشور
وی یادآور شد: اخیراً با سفر وزیر نفت به كشورهای حوزهٔ آمریكای لاتین، قراردادهای میان كشور ما و سران آن ها منعقد شد كه در آینده نتیجه اش را خواهیم دید. این قراردادها باعث می شود از دانش فنی و ظرفیت ها استفاده شود.
عضو كمیسیون انرژی مجلس اضافه كرد: قراردادی كه میان ما و كشور ونزوئلا بسته شده است، می تواند به هر دو طرف بهره كافی را بدهد. به عنوان مثال اگر ظرفیت پالایشگاه ونزوئلا خالی باشد و یا بیست یا سی درصد ذخایر داشته باشد، ایران می تواند آن را به هشتاد درصد افزایش دهد و سهامدار نفت آنجا باشد. در كنار این می توانیم نفتی را كه در آنجا به فرآورده تبدیل می شود، به خود آن ها بفروشیم و برای كشور ارزآوری كنیم. همچنین كشور ونزوئلا زمین های كشاورزی و ذخایر غلات خوبی دارد، ما می توانیم در این زمینه ها هم مراودات مفید و سودمندی داشته باشیم.
نماینده مردم در مجلس با اشاره به اینكه بازارسازی ایران در پالایشگاه های فراسرزمینی می تواند صد درصد تحریم ها را بی اثر كند، بیان كرد: در حقیقت ما توانایی سهامداری در كشوری كه از منابع انرژی نفت، گاز و. بهره مند است را داریم و می توانیم در زمان نیاز به فرآورده پالایشگاهی، از سهم خودمان به كشور وارد كنیم و نیازمان را برطرف و تحریم ها را خنثی كنیم.
وی در پایان گفت: نیروهای انسانی ما مقتدر هستند و ما افتخار می كنیم كه وزارت نفت و دانشگاه نفت چنین نیروهای انسانی را پرورش داده كه در دنیا از استعدادهای خوبی بهره مند هستند. وظیفه ما در مقابل این افراد این است كه آن ها را حفظ كنیم و اجازه ندهیم كه كشورهای همسایه و سایر كشورها برای آن ها سرمایه گذاری كنند.