خطر وجود افراد غیر علمی و غیر متخصص در مدیریت تخصصی ترین و بزرگ ترین شرکت های معدنی؛ یکی از چالش هایی است که این صنعت با آن روبه رو هست.«روزگار معدن» در این خصوص در گفت وگو با احدعلیخانی عضو هیات مدیره شرکت ملی صنایع مس ایران و شرکت سنگ آهن گهرزمین، در رابطه با چالش های پیش رو حضور افراد غیرعلمی و غیر متخصص در مدیریت تخصصی ترین شرکت های حوزه معدن و صنایع معدنی پرداخته است که در ادامه می آید.


احد علیخانی در رابطه با موضوع الزامات توسعه پایدار صنایع معدنی اظهار کرد: به طور کلی توسعه پایدار، باید نیازهای درحال حاضر را برآورده کند بدون اینکه نسل های آینده را برای برآوردن نیازهای شان به خطر بیندازد. وی افزود: باید بررسی شود در کشور در چه زمینه ای از توسعه می توان رشد 8 درصدی را که در برنامه های 5 ساله لحاظ شده است محقق کرد و البته به نظر اینجانب این حوزه معدن است که می تواند این مهم را انجام دهد و البته با در نظر گرفتن این موضوع که در چرخه معدنکاری برای داشتن توسعه پایدار لازم است موارد مختلفی از اقتصاد تا محیط زیست در نظر گرفته شود.

در میان اخبار

معادن ایران سابقه باستانی دارند علیخانی با تاکید بر اینکه ایران علاوه بر قرار گرفتن در کمربند منا (منا کشورهای نفت خیز هستند) در کمربند تتیس (کمربند فلززایی) نیز قرار گرفته است و هر دو کمربند کل گستره کشور را پوشش می دهند اظهار کرد: تمامی معادن فعال فعلی ایران، دارای سابقه و پیشینه معدنکاری باستانی اند، ولیکن شوربختانه هنوز در کشور هیچ محدوده معدنی بزرگی که فاقد رخنمون و بدون سابقه شدادی یا باستانی باشد را نتوانسته ایم شناسائی و اکتشاف نماییم و علت چیست؟ مهم ترین علت این کاستی و عقب ماندگی، فقدان بهره مندی از نیروهای عالم، دانش آموخته و متخصص در مدیریت تخصصی ترین شرکت های مربوطه است. دکتر علیخانی با بیان اینکه در جای جای ایران ظرفیت های معدنی وجود دارد افزود: یک سری پهنه های اکتشافی خارج از ضوابط علمی و بدون تأمل در ظرفیت های معدنی تعریف شده بود که این پهنه ها، خروجی اکتشافی قابل توجهی ندارند. این در حالی ا ست که خوشبختانه در کشور هیچ کمبودی در خصوص متخصصین دانشگاهی، منابع مالی و تعدد شرکت های اکتشافی و معدنی وجود ندارد. او تصریح کرد: نخستین بحث این است که توسعه پایدار ایران از طریق معدن محقق می شود. معدن هم اکتشافات می خواهد و البته اکتشافات فقط این نیست که دستگاه حفاری آورده شود بلکه ابتدا باید از فکر و دانش افراد خبره استفاده شود و وقتی از نیروهای خبره استفاده نکنیم، دانشمندان و خبرگان ما به دانشگاه ها و موسسات و مراکز تحقیقاتی کشورهای تراز اول دنیا مهاجرت می کنند. وی افزود: یکی از مشکلات در این زمینه تصور اشتباه از نحوه ارتباط صنعت و دانشگاه است. برداشت این بوده است که یک صنعت گر بالا بنشیند و به دانشگاهی سفارش دهد که یک قطعه بسازد یا طرح های غیر علمی را توسط دانشگاه توجیه کنند. ارتباط صنعت و دانشگاه باید هم تراز و دو طرفه باشد. عضو هیات مدیره شرکت ملی صنایع مس ایران و شرکت سنگ آهن گهرزمین ادامه داد: وقتی قرار است یک پروژه تعریف شود باید از دانشگاه کمک بگیریم، نه اینکه یک مشکلی در صنعت ایجاد شود و بعد از دانشگاه بخواهیم که این مشکل لاینحل را حل کند. نمی توان شرکتی را تأسیس کرد و افراد غیرمتخصص در جای جای شرکت تعریف شوند و بعد توقع داشته باشیم که شرکت کار خود را درست انجام دهد. تعریف پروژه ها باید بر مبنای سود و زیان باشد و وقتی مبنای کار، سیاسی یا غیرعلمی می شود فرآیند و خروجی درست نخواهد بود. علیخانی در بخش دیگری گفت: در 14 ماه گذشته همکاران ما طرحی را در شرکت ملی صنایع مس ایران پیشنهاد کردند و دنبال می کنند. بسیار عالی و به جا است که اساتید دانشگاه ها و اندیشمندان این طرح را نقد کنند. وقتی که در یک مجموعه هستیم باید از نقد استقبال کنیم. هم اکنون طرحی که شرکت ملی صنایع مس ایران ارائه کرده است؛ رسیدن به تولید سالانه یک میلیون تن مس کاتد با اجرای یک طرح پنج ساله بوده که یک سال آن نیز گذشته است. شرکت های دانش بنیان و دانشگاه ها بایستی بررسی کنند که اجرای این طرح در مدت 5 سال چه الزاماتی دارد و اگر این کار در مدت 5 سال امکان پذیر نیست مجموعه ما را نقد کنند و راهکارهای اجرایی برای توسعه متوازن را ارائه کنند. وی ادامه داد: ما برای تولید سالانه یک میلیون تن کاتد، نیاز به حدود یک میلیون و 200 هزار تن اند و نیاز به 5 میلیون تن کنسانتره داریم و درحال حاضر نزدیک به یک میلیون و سیصد هزار تن تولید کنسانتره تولید می شود. برای تولید 5 میلیون تن کنسانتره نیاز به عملیات خاکی حدود یک میلیارد تن در سال است که درحال حاضر عملیات خاکی شرکت ملی صنایع مس ایران حدود 200میلیون تن در سال است. لذا باید در حوزه معدنی اساتید و دانشگاهیان بررسی و اعلام نظر کنند که در عرض 4سال باقی مانده چگونه می شود عملیات استخراج معدنی را به یک میلیارد تن برسانیم و این حجم عملیات خاکی را چگونه می خواهیم در مجموع سه معدن (سرچشمه، میدوک و سونگون) استخراج و باطله آن را دامپ کنیم؟

راهکار جدید برای مصرف آب عضو هیأت مدیره شرکت ملی صنایع مس ایران با اشاره به اهمیت موضوع آب عنوان کرد: ما برای تولید فعلی کاتد در مجتمع های سرچشمه و شهربابک که حدود 280 هزار تن است، 33 میلیون متر مکعب آب تازه مصرف می کنیم و با توجه به ابلاغیه های وزارت نیرو برای عدم مصرف از چاه آب و رودخانه ها برای صنعت باید راهکارهای جدید را بررسی کنیم. کل سهمیه شرکت ملی صنایع مس ایران 44 میلیون متر مکعب از خط انتقال آب خلیج فارس است در حالی که برای یک میلیون تن مس کاتد نیاز به حدود 152 میلیون متر مکعب آب تازه داریم که با احتساب آب موجود نیاز به 122 میلیون متر مکعب ظرفیت آب داریم. باید بررسی شود این طرح با چه مقدار سرمایه گذاری و اینکه چند سال طول می کشد اجرایی است؟ دکتر علیخانی عضو هیأت مدیره شرکت ملی مس و شرکت سنگ آهن گهرزمین ادامه داد: بحث بعدی فولاد سبز یا کاتد سبز است. اتحادیه اروپا الزام کرده تا سال 2035 نسبت به سال 1990 باید 50 درصد کربن کاهش یابد و تا سال 2050 باید کربن صفر شود. درحال حاضر در طرح های توسعه فولاد و مس چقدر به این موضوع توجه می شود؟ ایشان در ادامه افزود برای پروژه یک میلیون تن کاتد نزدیک به 820 مگا وات برق نیاز است، درحالی که هم اکنون در پروژه های صنعتی کمبود و قطعی برق داریم. درحال حاضر شرکت ملی صنایع مس ایران حدود 240 مگاوات مصرف برق دارد که این کمبود و قطعی برق فعلی باعث عدم النفع تولید می شود و این در حالی است که ما هنوز به 580 مگاوات دیگر برق نیاز داریم. آیا در این خصوص برنامه ریزی شده که مقدار مورد نیاز برق به چه نحو بایستی تولید شود؟ آیا به مسائل زیست محیطی و تولید برق از انرژی¬های پاک توجه شده است؟ علیخانی در پایان افزود: وقتی مقام معظم رهبری تأکید بر مردمی سازی اقتصاد دارند، منظور این نیست که یک طرح عجیب و غریب تعریف شود و بعد از طریق مناقصه یا ترک تشریفات به یک شرکت واگذار شود. مردمی سازی اقتصاد این است که مردم یعنی همین اندیشمندان و متخصصان به اتاق های فکر تعریف طرح ها دعوت کنیم و ما مدیران باید با نظرات فنی نخبگان طرح ها و پروژه ها را تعریف نماییم نه اینکه در مقام بالا بنشینیم تا دانشگاه برای گرفتن پروژه از ما خواهش کند. دکتر علیخانی در پایان دوباره تاکید کرد که مردمی سازی اقتصاد از راه ارتباط هم تراز صنعت و دانشگاه می گذرد.