محمدتقی رخشانی، فعال حوزه رسانه در سیستان می گوید: «سیستان بدون کشاورزی قابل تصور است اما بدون تالاب و دریاچه نه! زمانی که دریاچه خشک باشد به واسطه بادهای 120روزه چنان طوفان و ریزگردهایی در آسمان منطقه داریم که اساسا امکان زندگی و تنفس را از بین می برد. با این بادها، هوایی نیست که مردم زندگی کنند، حال چه معیشت شان کشاورزی باشد، چه دامداری و چه درگیر فعالیت خدماتی باشند.»


به گزارش سلامت نیوز، روزنامه هم میهن در گزارشی نوشت: «امروز روز خوب سیستان است»، این شاه بیت هشدار و سخنرانی حجت میان آبادی، پژوهشگر حوزه آب با عنوان «ابعاد سیاسی، امنیتی و هویتی هیدروپلیتیک حوضه آبریز فرامرزی هیرمند» بود که در 12 اردیبهشت ماه 1402 در اولین کنفـرانس ملی پژوهش های مهندسی آب در دانشگاه زابل ایراد شد. او در این همایش گفت: «سال 96 یک هشدار جدی دادم، در این سال در همین دانشگاه عرض کردم که دوستان عزیز سیستانی می دانم شرایط شما خیلی شرایط بدی است اما الان روزهای خوش سیستان است. آن زمان ازسوی برخی دوستان نقد جدی شدم که آقای دکتر میان آبادی شما اصلا می دانید ما اینجا چه می کشیم که می گویید روزهای خوش تان است. گفتم بله. شاید همه را درک نکنم ولی اتفاقاتی در سیستان در حال افتادن است که سال های 1400 و 1401 و سال های بعد آن می گویید آیا می شود به شرایط سال 96 یا 98 برگردیم! حدود شش سال فرصت را در حوزه های مختلف هیدروپلیتیکی از دست داده ایم. امروز آمده ام تلخ تر صحبت کنم. دوستان از اثرات کمال خان و اتفاقاتی که می افتد آگاهم ، اما با کمال تاسف بگذارید یک جمله تلخ بگویم: امروز روز خوب سیستان است. یا از الان فکری به حال فرصت های شش ساله ای که از دست داده ایم می کنیم و یک واکاوی انجام می دهیم یا خدای ناکرده سال 1405 می گوییم کاش شرایط مان مثل اردیبهشت ماه 1402 باشد. فرصت ها بسیار محدود، تهدیدات بسیار جدی و چالش ها و سوءبرنامه ها در نوع خود بسیار مخرب اند.»

دو هفته پس از برگزاری این کنفرانس ابراهیم رئیسی، رئیس جمهوری در حاشیه افتتاح پروژه های صنعت آب و برق سیستان و بلوچستان به حاکمان اخطار داد تا حق آبه مردم سیستان و بلوچستان را بدهند. او با اشاره به اینکه اجازه نمی دهد حق مردم تضییع شود، گفت: «حرف من را جدی بگیرید تا بعداً گلایه نکنید.» طالبان به سرعت بیانیه ای در پاسخ به این هشدار صادر کردند که خلاصه آن چنین بود: «به معاهده 1351 هیرمند پایبندیم، اما در کمال خان آبی نیست.» محتوا و لحن این بیانیه واکنش های زیادی را هم بین متخصصان و رسانه ها در پی داشت که خلف گفته مقامات امارت اسلامی را ثابت می کرد. بااین حال اگر مسئله سیستان را در ابعادی کلان تر در نظر بگیریم که حق آبه بخشی از آن باشد، چه کارهایی باید در این استان انجام می شد که مغفول مانده یا مورد بی توجهی قرار گرفته است؟ آیا دهه ها خشکسالی در سیستان که مهاجرت های بزرگ به استان های مختلف به ویژه گلستان را در پی داشته و باعث شده 25درصد جمعیت این استان را سیستان و بلوچستانی ها تشکیل دهند، باعث شده سبد معیشتی مردم به واسطه برخی برنامه ریزی ها متنوع تر شود؟

برنامه های بلندمدت
کامران داوری، استاد دانشگاه فردوسی مشهد معتقد است گرچه ما در بخش های دیگر کشور با چالش حق آبه مشابه سیستان مواجه نیستیم اما در اغلب مناطق توسعه های فراتر از حدود مجاز را داشته ایم: «کشاورزی گسترده در دهه های 60 و 70 در کشور شکل گرفت و پس از آن با رشد شهرنشینی و صنعت مواجه بودیم، همین مقوله ها ضرورت برداشت متناسب از منابع آبی برای پایایی شرایط را در کشورمان ضروری کرده است.»

به گفته این استاد دانشگاه فردوسی در مناطقی که برداشت ها از آب سطحی انجام می شود و نمونه آن سیستان است، ما اجازه داریم فقط 40درصد از آب تجدیدپذیر را برای تاب آوری برداشت کنیم تا بتوانیم به شرایط پایدار برسیم: «برای اینکه اقتصاد این مناطق صدمه نبیند، باید آرام آرام به سمت فعالیت هایی گرایش پیدا کنیم که کم آب بر هستند. های تک، ترانزیت کالا و معدن که مصرف آب کمتر و ارزش افزوده بیشتری دارند ازجمله این موارد به شمار می آیند.»

«فعالیت به سمت فعالیت های کم آب بر، نافی پیگیری حقوق مردم ایران و سیستان نیست.» داوری دراین باره می گوید: «ما معاهدات و قراردادهایی داریم که مکانیزم مشخصی دارند و دو کشور باید به آن متعهد باشند. در عین حال باید بپذیریم که پیگیری حقوق ایران، دریچه های کوتاه مدتی را برای ما باز کرده و باعث کاهش فشار بر مردم می شود ولی در کنار آن باید برنامه های بلندمدت از همین الان استارت بخورد تا در یکی، دو دهه آینده آثار خوب آن مشخص شود.»

او درباره پروژه راه آهن چابهار به میلک که تاکنون اجرایی نشده است و به گفته کارشناسان می توانست برگ برنده ایران در مذاکرات با طرف های افغان باشد هم می گوید: «ما دو شکل از رابطه را داریم که یکی رقابتی و دیگر دشمنی است. پیروزشدن در یک رابطه رقابتی به آن معناست که به اندازه کافی امتیاز داشته باشیم که آن را در اختیار طرف مقابل قرار دهیم ، اما بتوانیم آن را هم به راحتی سلب کنیم و باعث صدمه خوردن طرف مقابل شویم. ما امیدوار بودیم احداث این راه آهن و مجموعه ای از اقدامات دیگر در کشور انجام می شد. به عنوان مثال می توانستیم صنایع داخلی افغانستان را به خود وابسته کرده و برق آنها را تامین کنیم، هرچند امیدواریم دوستان ما از همین امروز به دنبال چنین برنامه هایی باشند.»

سیستان بدون کشاورزی آری، بدون هامون نه
از نگاه محمدتقی رخشانی، مدیر روزنامه زاهدان، سیستان یک برکه آب یا یک کپه خاک نیست؛ سیستان بخشی از هویت ملی و خاستگاه اساطیر ایران است که برای کشورمان جایگاه ویژه ای دارد. او به «هم میهن» می گوید: «پیوند سیستان و ایران، وثیق و تعیین کننده است. درنتیجه وقتی درباره سیستان صحبت می کنیم، مقوله ای فراتر از اقتصاد و معیشت را باید مدنظر قرار دهیم.»

آیا ما نباید بپذیریم که سیستان دیگر انبار غله ایران نخواهد بود و بارگذاری کشاورزی و به تبع آن وابستگی به آب را در این منطقه کاهش دهیم؟ رخشانی پاسخ می دهد: «سیستان بدون کشاورزی قابل تصور است اما بدون تالاب و دریاچه نه! زمانی که دریاچه خشک باشد به واسطه بادهای 120روزه چنان طوفان و ریزگردهایی در آسمان منطقه داریم که اساسا امکان زندگی و تنفس را از بین می برد. با این بادها، هوایی نیست که مردم زندگی کنند، حال چه معیشت شان کشاورزی باشد، چه دامداری و چه درگیر فعالیت خدماتی باشند.»

شرایطی که سیستان دارد، حق آبه هامون را ضروری، حیاتی و اساسی کرده است. هرچند به گفته مدیر روزنامه زاهدان ضرورتی برای تاکید بر کشاورزی ، دامپروری و صیادی وجود ندارد: «سیستان را می شود با صنعت، تجارت و گردشگری به شکل کاملا مدرن اداره کرد. 18 تا 20میلیون افغان در سیستان بزرگ در افغانستان زندگی می کنند. آنها تا قندهار، رخج و... به همه چیز تولیدات ایران نیاز دارند. همین موضوع سبب می شود هرچه ما تولید کنیم، آنها خریداری کنند. اگر منطقه آزاد را براساس تجارت صادراتی تعریف کنیم برای هر کارخانه ای می صرفد در سیستان شعبه داشته باشد زیرا مشمول معافیت گمرکی و مالیاتی صادرات و واردات می شود. حال می تواند این کارخانه محصول غذایی باشد یا هر چیز دیگری از شیر مرغ گرفته تا جان آدمیزاد. ازاین رو همچنان که کارشناسان بارها مطرح کرده اند، باید مبنای اقتصاد در سیستان، تجارت و صنعت باشد.»

«سیستان، بهشت باستان شناسان است». رخشانی می گوید که سیستان می تواند دارای جایگاهی ویژه برای گردشگری داخلی و خارجی باشد: «توسعه این صنعت سبز در این منطقه می تواند بخش عمده ای از اقتصاد سیستان را متحول و فعال کند. با این پتانسیل ها می توان به سیستان بدون کشاورزی و صیادی فکر کرد.»

این فعال حوزه رسانه در سیستان معتقد است، باید به دنبال برنامه های مشترک با افغانستان بود. ترانزیت یکی از این ابزارها به گفته رخشانی است که می توان از آن به عنوان راهکاری برای حفاظت از حق آبه بهره گرفت: «چند سال پیش اشرف غنی عنوان کرد اگر آب اضافه می خواهید، در مقابل باید نفت بدهید. ما می توانیم 200میلیون مترمکعب آب ازطریق سد کجکی بخریم اما آن را منوط به تامین حق آبه هیرمند کنیم. بنابراین در عین اینکه این 200میلیون مترمکعب را برای شرب زابل و زاهدان و روستاهای زابل استفاده می کنیم، قادر خواهیم بود حق آبه هامون را نیز تامین کنیم. علاوه برآن، کل برقی که سد کجکی می تواند تولید کند 50مگاوات است که الان 30مگاوات می دهد که معادل یک مزرعه تولید برق بادی یا خورشیدی است. اگر ما این برق را در سیستان تامین کرده و آن را به قندهار، زرنج و غزنین بدهیم آنگاه کلید برق دست ماست و در صورت ایجاد مشکل بر سر حق آبه و آب می توانیم از این ابزار بهره بگیریم.»

او اشتراک فرهنگی و زبانی را فرصتی می داند که تاکنون کمتر به آن توجه شده است: «تا قندهار، مردم ساکن در این کشور سیستانی هستند و با آنها که حرف بزنید گویی در زابل هستید. ما می توانیم پروژه های مشترک تعریف کنیم به این معنا که کشاورزی در آن سوی مرز با آب وخاک و نیروی انسانی ساکنان افغانستان داشته باشیم و در مقابل کود، ماشین آلات، خرید تضمینی و فرآوری را ما در ایران به عهده بگیریم و کارخانه هایی را در سیستان تاسیس کنیم. این امر برای ساکنان هر دوسوی مرز سود دارد. راه های اقتصادی برد- برد زیادی وجود دارد که ما و افغانستان به تخاصم نرسیم اما اگر به یک موقعیت ناگزیر رسیدیم، برای حفظ سرزمین خود باید از امکانات دیگر هم
استفاده کنیم.»

تجارت به جای کشاورزی
حلیمه پیری، هیئت علمی گروه آب دانشگاه زابل هم معتقد است که در موضوع حق آبه باید همه جوانب را در نظر داشت. او در گفت وگو با «هم میهن» می گوید: «ما باید برآوردی از میزان بارندگی های افغانستان داشته باشیم، به فکر منابع آبی خود باشیم و درعین حال حق آبه خود را پیگیری کنیم.»

او با اشاره به بحث هایی که درباره انتقال آب از عمان به سیستان وجود دارد، می گوید: «گرچه این انتقال از لحاظ محیط زیستی صحیح نیست اما درعین حال یکی از گزینه های روز مسئولان است. علاوه بر آن باید در نظر گرفت حتی اگر ما امروز بتوانیم با زور و فشار حق آبه را بگیریم، این مقوله را باید به شکل کلان مدنظر قرار دهیم.»

به گفته این استاد دانشگاه، معیشت مردم سیستان به کشاورزی و دامداری گره خورده و به شکل سنتی انجام می شود: «با انجام فعالیت های فرهنگی باید کشاورزی را از حالت سنتی خارج کرده و در کنار آن معیشت های مکمل و جایگزین کشاورزی و دامپروری را مدنظر قرار دهیم. طرح رزاق (طرح ساماندهی سوخت یا طرح رزاق اینگونه است که به ازای هر 7 خانوار، کارتی در نظر گرفته شده است تا در نقاط مشخص، سوخت های جمع آوری شده به پایانه میلک منتقل شود و درآمد حاصل شده بین خانوارها تقسیم شود) به شکل کلان نمی تواند کاربردی باشد. در سیستان ما باید کارخانه هایی برای اشتغال مردم داشته باشیم تا براساس پتانسیلی که داریم با تولید محصولات، آنها را صادر کرده و به این ترتیب درآمدزایی برای منطقه داشته باشیم.»

برچسب ها
- مهاجرت
- سیستان و بلوچستان
- حقابه

اخبار مرتبط بالا گرفتن دعوای حقابه
حقابه ایران در شوره زار تبخیر می شود
 ادعای دروغ افغانستان درباره کمبود ذخایر سد کَجَکی
طبیعت مرز نمی شناسد
حق آبه ایران را ازطالبان بگیرید

نظر شما شما در حال پاسخ به نظر «» هستید. × لغو پاسخ

نام
ایمیل
نظر شما

لطفا متن تصویر را در جعبه متن وارد کنید

ارسال

پربازدیدترین اخبار لیست غذاهای ضد چربی برای کاهش وزن
نصف ایران در فقر مسکن
 ادعای دروغ افغانستان درباره کمبود ذخایر سد کَجَکی
نکاتی برای مراقبت از بند ناف کودک قبل از افتادن
رئیس مافیای قاچاق زنان و دختران ایرانی به دار آویخته شد
بهترین رژیم، رژیم نداشتن است!
حقابه ایران در شوره زار تبخیر می شود
نکاتِ ساده برای سالم ماندن که هرکسی باید بداند
درمان های خانگیِ آفت دهان
افزایش کودک همسری به دنبال فقر
مصدومیت 15 تن در حریق خیابان مولوی تاکنون/ شهروندان اطراف محل حادثه تجمع نکنند
19 میلیون ایرانی در حاشیه فقر مطلق
جنگل گیسوم زیر ریل
خدمه اتاق عمل هم وارد حوزه جراحی پلاستیک شده اند!
چرا بدن برخی افراد بدون دارو HIV را سرکوب می کنند؟
هر عضوِ بدن ممکن است سکته کند
داستان ناتمام هیرمند؛ از حرف تا عمل طالبان
سخنگوی آتش نشانی: انبار سوخته مولوی 5 بار اخطار ایمنی گرفته بود
رژیم غذایی مُد شده این روزها/ رژیم فستینگ چگونه باعث کاهش وزن می شود؟
بلایی که مصرف خودسرانه دارو بر سرتان می آورد

پیشنهاد سردبیر درمان های خانگیِ آفت دهان دهان محل ورود انواع مواد غذایی است به همین دلیل شاید زخم های آن نیاز به مراقب بیشتری داشته باشند تا لذت طعم خوب غذاها را از دست ندهیم.

ورزش منظم از ابتلا به پارکینسون پیشگیری می کند ورزش منظم فهرست طولانی ای از فواید سلامتی دارد و یک مطالعه جدید نشان می دهد که می تواند موجب کاهش خطر ابتلا به بیماری پارکینسون شود.

لنزهای خطرساز روی چشم شما! طبق مطالعه جدید متخصصان آمریکایی ترکیبات لنزهای چشمی می تواند سلامتی شما را با سرطان، بیماری های کبد، اختلالات خودایمنی و باروری به خطر بیندازد.

اصول شست و شوی واژن در پریود برخی از زنان احساس می کنند که باید خون قاعدگی را از واژن خود پاک کنند. آنها این کار را با استفاده از دوش واژینال انجام می دهند. اینجاست که مفهوم احساس ""کثیف بودن"" در واقع می تواند به شما صدمه بزند.

هر عضوِ بدن ممکن است سکته کند   از دست دادن ناگهانی و بدون درد بینایی. سوزش کمر درد. درد پاها بی اختیاری.افراد ممکن است این علائم را به عنوان نشانه های سکته ی مغزی تشخیص ندهند، زیرا برخی از آنها علائم سکته مغزی در مغز نیستند، جایی که بیشتر سکته ها روی می دهد.

بلایی که مصرف خودسرانه دارو بر سرتان می آورد درد که امانم را می برید یک ژلوفن یا بروفن یا هر مسکنی که دستم می آمد می خوردم. فکر می کنید چه شد؟ دفع پروتئین پیدا کردم و دکتر گفت مسکن ها باعث شده اند کلیه ام دچار نارسایی شود.

فواید خوردن لواشک خوردن لواشک به سلامت پوست و دستگاه گوارش تان کمک می کند.

هوای سرد صبحگاهی بر کاهش وزن چه افرادی تاثیر دارد؟ قرار گرفتن در معرض دمای سرد صبحگاهی ممکن است به سوزاندن چربی در مردان کمک کند.

روش های درمان سرفه ی کودکان
خطرات مصرف کره بادام زمینی در دوران بارداری
آیا دندان درآوردن باعث تب و اسهال کودک می شود؟
فتق چیست و چه علائمی دارد؟
خون در مدفوع؛ چرا و به چه علت؟
سندروم داون چیست؟

پربحث ترین اخبار وضعیت اسف بار زلزله زدگان خوی پس از سه ماه /نه امیدی دارند و نه پناهی
9 درمان خانگی فوق العاده برای سنگ کیسه صفرا
خوراکی های خطرناک برای کلیه را بشناسید
واگذاری یک سوم ""منطقه حفاظت شده ساریگل"" بدون مصوبه شورایعالی محیط زیست  برای فعالیت معدن البُلاغ
وضعیت نگران کننده آرات حسینی/دادستان به ماجرا ورود میکند؟
درباره آب 40 سال است که به بیراهه می رویم/ در سال 1420 چیزی به نام کشاورزی نداریم
سیستان زیر بی آبی کمر خم کرده، گلستان زیر بار مهاجرت
چه چیزی باعث چاقی می شود؟

جستجو خبرها سرویس ها

- درباره ما
- ارتباط با ما
- تبلیغات
- شرایط استفاده © تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به سلامت نیوز می باشد.

سلامت نیوز نسخه چاپی ندارد و به هیچ سازمانی وابسته نیست.

-
-
-
-
-
-
salamatnews.com

نسخه دسکتاپ نسخه موبایل

طراحی و تولید: نستوه